Mechelse arbeiders dekoreren paleizen

Gouden badkamers en tv-bedden voor oliesjeiks


JEDDAH - Een paar keer per jaar verhuizen enkele tientallen arbeiders van het meubelbedrijf Nova van Mechelen naar Saoedi-Arabië. In ongeveer alle belangrijke steden van het woestijnland dekoreren ze villa's en paleizen voor prinsen, sjeiks en andere hoogwaardigheidsbekleders. We hebben één van die paleizen bezocht in de havenstad Jeddah, terwijl 22 arbeiders van Nova er aan het werk waren. De luxe, de weelde, de rijkdom en de geldverkwisting tarten elke beschrijving.

Nova-Mechelen, dat in eigen land vooral met zijn meubelen bekendheid heeft verworven, doet in Saoedi-Arabië veel meer dan de meubilering alleen. Het bedrijf verzorgt in de paleizen van het Nabije-Oosten de volledige dekoratie, en moet zich daarbij schikken naar de meest fantastische grillen van de oliebazen.

We bezochten in Jeddah het paleis van prins Nayef ibn Abd'Ul Aziz, de minister van binnenlandse zaken van het koninkrijk en de broer van koning Khaled. Arbeiders van Nova-Mechelen waren er bezig met het installeren van badkamers met gouden kranen, met goud versierde toiletten, ingebouwde radio, elektrische gadgets. Niets is te gek of te duur, of men vindt het in de paleizen van het Nabije-Oosten.

Als prins Nayef gaat neerliggen in zijn bed, moet hij geen inspanning doen om naar de televisie te kijken. Een tv-toestel werd ingebouwd in het bed, en vanuit liggende houding kan hij de programma's volgen. Tussen de verschillende kamers zijn er dienstluiken, die elektrisch worden geopend en gesloten.

In het paleizencomplex in Jeddah, aan de weg naar Medina, zal de prins maar enkele weken per jaar verblijven. Verleden jaar reeds richtte Nova voor dezelfde minister een gelijkaardig paleis in te Al Khobar, aan de oostkust van het land. De oppervlakte van het paleis in Jeddah bedraagt bij benadering 200 op 150 meter. Het is helemaal ommuurd, en bestaat uit drie grote delen, de privé-vertrekken, de gastenverblijven, en het dienstenkwartier. Het geheel werd ontworpen door een Saoedische architekt, die tevens als permanent vertegenwoordiger optreedt van het Mechelse meubelbedrijf in Saoedi-Arabië.

Zwembad


Onder vijftien meter hoge bogen treedt men de indrukwekkende hal van het paleis binnen. Een marmeren, majestatische trap leidt naar de verdieping, maar vooral het enorm zwembad imponeert onmiddellijk de bezoeker. Dit zwembad is één van de enige die ik in Saoedi-Arabië heb gezien. Het ligt half binnen, half buiten het paleis, wordt van de woonvertrekken gescheiden door een glazen wand, en wordt vijftien meter boven de grond overkoepeld door een open raamplafond dat terzelfder tijd voor verluchting en voor schaduw zorgt. Het zwembad bestaat uit drie bekkens van telkens 15 meter lang, die onderling verbonden zijn door bogen, bruggetjes en waterdoorgangen. Boven en onder het water baadt het geheel in een zee van licht.

Verder in de privé-vertrekken vindt men een Arabische woonkamer (met dikke kussens op de grond), een Europese woonkamer (met de modernste, duurste, sjiekste meubelen die bij ons op de markt zijn, een babykamer en een nurses-room, de privé-slaapkamer van de prins en de prinses, een kleedkamer voor de prins, en een afzonderlijke kleedkamer voor de prinses, twee privé-badkamers met gouden gadgets.

Nova zorgt voor de volledige dekoratie van het interieur en levert zowel de dikke tapijten, het behangpapier, de fluwelen gordijnen, de lampen, de meubelen, de ingerichte keukens, de elektrische toestellen, de zilveren bestekken, de telefoons en de versiering.

In het paleis van prins Nayef bestaan de muurscheidingen uit de prachtigste houtskulpturen, uit afschermende, doorschijnende claustra's, uit ragfijne gordijnen, uit zachte palissander panelen. De koran verbiedt schilderijen, maar toch worden er in het paleis van Jeddah zo'n zestig geleverd. Het personeel van Nova dat voor een zestal weken naar Saoedi-Arabië reist, bestaat uitsluitend uit zeer gekwalificeerde arbeiders, schilders, behangers, schrijnwerkers. De oliebazen doen een beroep op westerse firma's ter wille van hun vakkennis, de verfijnde afwerking, het nauwkeurige maatwerk, de dure materialen die ze in hun land niet kunnen vinden.

Containers


Het gastenverblijf in Jeddah biedt "slechts" plaats aan 40 bezoekers (in Riyadh moet een paleis worden gedekoreerd met een gastenverblijf voor 300 man). Via een exotische binnentuin bereikt men eetkamers, keukens, slaapkamers, badkamers, woonkamers, wachtkamers. Als de prins in Jeddah verblijft nodigt hij bevriende families van dit deel van het land uit om in zijn appartementen te verblijven.

Het dienstenkwartier is door een muur gescheiden van het eigenlijke paleis. Voor de duur van het werk wonen en slapen er de arbeiders van Nova. De scheiding van Mechelen, de moeilijke werk- en leefomstandigheden, het harde labeur, vallen hen nog wel mee. Het werk duurt maar 5 tot 6 weken, en soms hebben ze wat extra-vakantie. Zoals in de eerste weken van november, toen de uitrusting niet tijdig in Jeddah werd afgeleverd.

De containers werden in 10 dagen van Fos naar Yanbu gevaren; vermits het roro-vracht betrof werden ze met voorrang aan wal gebracht, maar het duurde veertien dagen vooraleer ze gededoeaneerd werden. Niet alleen de uitrusting, de meubelen, de tapijten en de versiering moeten aangevoerd worden, maar ook alle werktuigen, ladders, hamers, tangen, verfborstels, schroeven, nagels. Direkteur Michiels van Nova verdeelt zijn tijd tussen Mechelen en Saoedi-Arabië. Om de paar maanden loopt hij wel ergens rond in Jeddah, Riyadh of Dammam, hetzij om toezicht te houden op de werken, hetzij om aan de hand van een luxueus, reusachtig prospektieboek nieuwe klanten aan te trekken. In dit boek suggereert hij nieuwe projekten, aan de hand van foto's van maquettes of realizaties. Het opwekken van een bepaalde behoefte is bij de rijken van het Nabije Oosten dikwijls de beste weg om een projekt te verkrijgen.

Selekte kring


De wensen zelf worden slechts vaag omschreven. Een globale prijs wordt overeengekomen, doorslaggevend zijn de referenties die men kan voorleggen en in de selekte kring van superrijke prinsen en sjeiks kent iedereen de andere, en gaat de faam van de ontwerper of de dekorateur hem vooraf bij het onderhandelen over een nieuw kontrakt.

Het aantal leden van de koninklijke familie in Saoedi-Arabië wordt geraamd tussen de 2.000 en de 7.000 leden. Nova werkt nu al meer dan twee jaar in het land. Michiels is één van de best geïntroduceerde Belgen in de koninklijke familie. Deze relaties worden Nova door velen benijd, maar de kontrakten die ze opleveren verzekeren werkgelegenheid in een industrietak en een streek die door de recessie wordt geteisterd.


Mon Vanderostyne
03 januari 1977